Bezinwazyjny pomiar żółtaczki u noworodków

Leczenie żółtaczki u noworodków

Żółtaczka noworodków to występujące fizjologicznie zjawisko, które dotyka niemal 60 – 70% noworodków i prawie 90% wcześniaków. Najczęściej żółtaczka u noworodka pojawia się w 2 – 3 dobie życia i ma charakter przejściowy – mija samoistnie po około tygodniu. Aby przyspieszyć proces usuwania bilirubiny z organizmu należy dbać o właściwe nawodnienie malucha i karmić go piersią. Niekiedy jednak nie zostaje osiągany prawidłowy poziom bilirubiny u noworodka i żółtaczka przedłuża się. Należy wtedy rozważyć leczenie żółtaczki u noworodka, gdyż znaczna hiperbilirubinemia, czyli zbyt wysoki poziom bilirubiny we krwi, prowadzić może do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Kiedy należy rozpocząć leczenie?

Wskazania do leczenia żółtaczki noworodkowej

Przyczyn przedłużającej się żółtaczki u niemowląt może być wiele – niekiedy jest to dostarczanie zbyt małej ilości kalorii wraz z pokarmem, karmienie piersią, zakażenia czy wrodzone defekty enzymatyczne. Wtedy ma miejsce wzrost stężenia bilirubiny pośredniej, czyli związanej z albuminą i Rzadszą przyczyną żółtaczki jest hiperbilirubinemia z przewagą bilirubiny sprzężonej, co wynika z zastoju żółci w drogach żółciowych. Każdy przypadek przedłużającej się żółtaczki u noworodków powinien być analizowany indywidualnie.

Leczenie żółtaczki noworodkowej polegają na stosowaniu fototerapii, a gdy ta okaże się niewystarczająco skuteczna – transfuzjach wymiennych oraz farmakoterapii. Wskazaniem do fototerapii noworodków jest wzrost stężenia bilirubiny niesprzężonej; jeśli dominuje bilirubina sprzężona – należy skoncentrować się na leczeniu choroby podstawowej prowadzącej do zaburzeń odpływu żółci.

Kiedy wykonywana jest fototerapia noworodków? Analizowany jest wiek faktyczny noworodka, wiek płodowy w czasie porodu, stężenie bilirubiny, masa ciała, poziom albuminy we krwi. Uogólnione zalecenia zakładają wdrożenie fototerapii, gdy stężenie bilirubiny u noworodka wynosi:

  • od 12 do 15 mg/ dl w 2 – 3 dobie życia
  • od 15 do 18 mg/ dl w 4 – 5 dobie życia
  • powyżej 18 mg/ dl w 6 i późniejszych dobach życia

W celu zakwalifikowania do leczenia oraz monitorowania terapii, konieczne jest regularne wykonywanie pomiarów bilirubiny – na drodze badania próbki krwi lub pomiaru przezskórnego bilirubiny.

Na czym polega fototerapia u noworodków?

Fototerapia polega na naświetlaniu noworodka światłem białym o długości 400 – 500 nm, fioletowym o długości 420 – 500 nm oraz światłem niebieskim o długości fali 425 – 475 nm. Dzięki temu dochodzi do przemiany bilirubiny do bezbarwnych, nieszkodliwych pochodnych, które są rozpuszczalne w wodzie i łatwo usuwane z organizmu. Fototerapia wykonywana jest przy użyciu:

  • lamp wolnostojących
  • lamp wbudowanych w inkubatory
  • specjalnych materacy do fototerapii
Lampa do fototerapii łóżeczkowej

Zabieg fototerapii wymaga zabezpieczenia specjalną opaską oczu, a także odsłonięcia jak największej powierzchni skóry. Fototerapia przeprowadzana jest w sposób. Lampa powinna być umieszczona w odległości 40 – 50 cm od skóry dziecka, a dawka promieniowania to 10-40 µW/cm2/nm. Podczas naświetlania należy co 2 – 3 godziny zmieniać pozycję dziecka oraz monitorować temperaturę ciała oraz nawodnienie malucha.

Ile trwa fototerapia u noworodków? Najczęściej sesja naświetlania noworodka trwa około półtorej doby, choć o zakończeniu leczenia decyduje lekarz w oparciu o wyniki oznaczenia bilirubiny. Po osiągnięciu wartości prawidłowych bilirubiny i braku zwiększania jej stężenia, leczenie można uznać za zakończone. Jeśli fototerapia okazuje się nieskuteczna bądź przyczyną żółtaczki noworodkowej jest konflikt serologiczny – konieczna jest transfuzja wymienna.

Żółtaczka probówki

W związku z częstą koniecznością oznaczania poziomu bilirubiny z przebiegu żółtaczki u noworodka, tradycyjna metoda pomiaru może okazać się problematyczna. Pomiar bilirubiny u noworodków odbywa się na drodze nakłucia, najczęściej główki malucha. Generuje to ból i stwarza ryzyko zakażenia, stanowi ponadto dodatkowe źródło stresu dla dziecka i rodziców. Obecnie preferowany jest zatem nieinwazyjny sposób pomiaru bilirubiny przez skórę, przy użyciu bezinwazyjnego miernika zwanego bilirubinometrem. Otrzymywane są szybkie i dokładne wyniki poziomu bilirubiny, które umożliwiają kontrolowanie skuteczności fototerapii bez narażenia dziecka na ból.

Copyright 2017 © bilirubina.pl